Mục lục
Cấp sao biểu kiến là gì?
Cấp sao là thang đo độ sáng của thiên thể trên bầu trời:
- Số càng nhỏ → ngôi sao càng sáng.
- Giá trị âm → cực kỳ sáng.
- Chênh lệch 5 cấp tương ứng với độ sáng chênh nhau 100 lần.
Do đó, bảng dưới phản ánh cảm nhận của người quan sát từ Trái Đất chứ không phản ánh năng lượng thực mà ngôi sao phát ra.
20 ngôi sao sáng nhất
| # | Tên sao | Cấp sao | Khoảng cách (năm ánh sáng) |
|---|---|---|---|
| 1 | Sirius | −1,46 | 8,6 |
| 2 | Canopus | −0,74 | 310 |
| 3 | Alpha Centauri (Rigil Kentaurus) | −0,27 | 4,4 |
| 4 | Arcturus | −0,05 | 37 |
| 5 | Vega | 0,03 | 25 |
| 6 | Capella | 0,08 | 43 |
| 7 | Rigel | 0,13 | 860 |
| 8 | Procyon | 0,34 | 11,5 |
| 9 | Achernar | 0,46 | 139 |
| 10 | Betelgeuse | 0,50* | ~550 |
| 11 | Hadar | 0,61 | ~390 |
| 12 | Acrux | 0,76 | 320 |
| 13 | Altair | 0,77 | 16,7 |
| 14 | Aldebaran | 0,85* | 65 |
| 15 | Antares | 0,96* | ~550 |
| 16 | Spica | 0,97 | ~250 |
| 17 | Pollux | 1,14 | 34 |
| 18 | Fomalhaut | 1,16 | 25 |
| 19 | Deneb | 1,25 | ~1.400–2.600 |
| 20 | Mimosa | 1,25 | 280 |
* Là các sao biến quang nên độ sáng thay đổi theo thời gian.
Những ngôi sao nổi bật
Sirius
- Ngôi sao sáng nhất bầu trời đêm.
- Cách Trái Đất chỉ 8,6 năm ánh sáng.
- Thực chất là một hệ sao đôi gồm Sirius A và Sirius B.
Alpha Centauri
- Hệ sao gần Mặt Trời nhất.
- Chứa Proxima Centauri, ngôi sao gần chúng ta nhất.
Betelgeuse
- Sao siêu khổng lồ đỏ trong chòm Orion.
- Bán kính lớn hơn Mặt Trời hàng trăm lần.
- Sẽ kết thúc đời mình bằng một vụ nổ siêu tân tinh trong tương lai.
Vega
- Ngôi sao sáng nhất chòm Thiên Cầm (Lyra).
- Từng là Sao Bắc Cực khoảng 12.000 năm trước và sẽ trở lại vị trí này trong tương lai do hiện tượng tiến động của Trái Đất.
Deneb
- Một trong những ngôi sao sáng thực sự nhất có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
- Xa hơn Sirius hàng trăm lần nhưng vẫn lọt vào top 20 nhờ độ sáng nội tại cực lớn.
Những hình sao nổi tiếng
Tam giác mùa hè
Gồm:
- Vega
- Altair
- Deneb
Đây là một trong những dấu mốc dễ nhận biết nhất trên bầu trời mùa hè.
Lục giác mùa đông
Gồm:
- Sirius
- Procyon
- Pollux
- Capella
- Aldebaran
- Rigel
Betelgeuse nằm gần trung tâm hình này.
Điều thú vị
⭐ Sirius là ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm, nhưng không phải sáng nhất thực sự.
⭐ Deneb ở xa hơn Sirius hàng trăm lần, nhưng vẫn nhìn thấy rõ bằng mắt thường vì nó là một sao siêu khổng lồ có độ sáng nội tại lớn hơn rất nhiều.
⭐ Hầu hết những ngôi sao sáng mắt thường nhìn thấy chỉ là một phần rất nhỏ của dân số sao trong Ngân Hà. Phần đông các ngôi sao thực sự là những sao lùn đỏ nhỏ, mờ và không thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Đọc thêm
Xem trên bản đồ bầu trời
- Thiên thể
- Sao Betelgeuse
- Mã catalog
- Betelgeuse
- Toạ độ (J2000)
- 05 55 10.30 +07 24 25.4
Nguồn tham khảo
- [1]20 ngôi sao sáng nhất bầu trời đêm — Thiên văn Việt Nam (VACA) — Đặng Vũ Tuấn Sơn (2010)
Ảnh: NASA, ESA, H. Bond (STScI), and M. Barstow (University of Leicester) — Wikimedia Commons, Public domain.