35 bài viết
Từ Mặt Trời ngay cạnh chúng ta tới những thiên hà cách xa hàng tỉ năm ánh sáng — mọi thứ về không gian, thiên văn học và hành trình con người vươn ra ngoài Trái Đất.
Chủ đề con
Vũ trụ là một môi trường cực kỳ khắc nghiệt với cơ thể người. Không có không khí để thở, áp suất gần bằng 0, nhiệt độ cực đoan và bức xạ nguy hiểm khiến con người không thể sống sót lâu ngoài không gian mà không có bộ đồ bảo hộ.
Theo định nghĩa, chân không là môi trường gần như không chứa vật chất. Không gian vũ trụ là môi trường chân không tự nhiên lớn nhất mà chúng ta biết đến, với mật độ vật chất cực kỳ thấp.
Hệ sao Alpha Centauri là hệ sao gần Hệ Mặt Trời nhất, nằm cách chúng ta khoảng 4,37 năm ánh sáng. Đây không phải là một ngôi sao đơn lẻ mà là một hệ gồm ba ngôi sao: Alpha Centauri A, Alpha Centauri B và Alpha Centauri C (Proxima Centauri). Trong đó, Proxima Centauri là một ngôi sao lùn đỏ nhỏ bé nằm ở quỹ đạo ngoài cùng và cũng là ngôi sao gần Trái Đất nhất, cách chúng ta khoảng 4,25 năm ánh sáng.
Các mảng định thời pulsar (PTA) gần đây đã phát hiện một nền sóng hấp dẫn tần số cực thấp lan khắp vũ trụ. Một nghiên cứu năm 2026 cho thấy tín hiệu này có thể không chỉ đến từ các cặp lỗ đen siêu nặng đang hợp nhất, mà còn chứa dấu vết của những "sao tối" khổng lồ từng tồn tại hơn 13 tỷ năm trước. Nếu đúng, các sóng hấp dẫn ngày nay có thể giúp chúng ta nghiên cứu nguồn gốc của những lỗ đen siêu nặng đầu tiên trong vũ trụ.
Nhiều người nghĩ cực quang là ánh sáng đến trực tiếp từ Mặt Trời. Thực tế, Mặt Trời chỉ cung cấp năng lượng dưới dạng các hạt mang điện. Ánh sáng mà chúng ta nhìn thấy được tạo ra khi các hạt này va chạm với khí quyển Trái Đất ở độ cao khoảng 100 đến 400 km.
Sao chổi là những thiên thể giàu băng còn sót lại từ giai đoạn Hệ Mặt Trời hình thành cách đây khoảng **4,6 tỷ năm**. Vì hầu như không bị nung nóng hay biến đổi trong phần lớn lịch sử tồn tại, chúng được xem là những "hóa thạch vũ trụ" lưu giữ vật liệu nguyên thủy tạo nên các hành tinh.
Trong thiên văn học, không có một phương pháp duy nhất để đo mọi khoảng cách trong vũ trụ. Thay vào đó, các nhà khoa học sử dụng một thang khoảng cách vũ trụ, trong đó mỗi phương pháp chỉ hoạt động ở một phạm vi nhất định và được hiệu chuẩn bằng phương pháp ở bậc thấp hơn.
Nhật thực là bóng Mặt Trăng quét lên Trái Đất, nguyệt thực là Mặt Trăng đi vào bóng Trái Đất — khác biệt đó quyết định vùng nhìn thấy, thời gian kéo dài và việc có phải bảo vệ mắt hay không.
Tất cả sinh ra từ một đám mây khí bụi sụp đổ cách đây 4,57 tỉ năm. Câu hỏi khó nhất không phải làm sao có hành tinh, mà vì sao Mặt Trời giữ 99,86% khối lượng nhưng chỉ 1% động lượng góc của cả hệ.
Chúng chỉ giống nhau ở chữ “tối” và ở chỗ chưa ai nhìn thấy. Một thứ kéo vật chất lại, một thứ đẩy không gian ra. Cộng lại chúng chiếm 95% vũ trụ, và ta không biết cả hai là gì.
Thiên văn học và chiêm tinh học từng có chung nguồn gốc. Tuy nhiên, khi khoa học hiện đại phát triển dựa trên quan sát và thực nghiệm, hai con đường dần tách nhau. Ngày nay, lý do chính khiến chiêm tinh học không được xem là khoa học không nằm ở tuổi đời hay các chòm sao đã thay đổi vị trí, mà nằm ở khả năng kiểm chứng.
Big Bang không phải là một vụ nổ trong không gian. Theo mô hình hiện đại, đó là sự giãn nở của chính không gian, diễn ra ở mọi nơi cùng lúc. Khi các thiên hà ngày càng xa nhau, điều đang giãn ra là khoảng không gian giữa chúng.