Gắn thẻ “Thiên văn học”

39 bài viết

1

2

3

4

Khám phá không gian

Không gian vũ trụ: Môi trường chân không gần như hoàn hảo

Theo định nghĩa, chân không là môi trường gần như không chứa vật chất. Không gian vũ trụ là môi trường chân không tự nhiên lớn nhất mà chúng ta biết đến, với mật độ vật chất cực kỳ thấp.

3 phút đọc4

Sao và Thiên hà

Nếu rời Hệ Mặt Trời, Proxima Centauri sẽ là điểm dừng đầu tiên

Hệ sao Alpha Centauri là hệ sao gần Hệ Mặt Trời nhất, nằm cách chúng ta khoảng 4,37 năm ánh sáng. Đây không phải là một ngôi sao đơn lẻ mà là một hệ gồm ba ngôi sao: Alpha Centauri A, Alpha Centauri B và Alpha Centauri C (Proxima Centauri). Trong đó, Proxima Centauri là một ngôi sao lùn đỏ nhỏ bé nằm ở quỹ đạo ngoài cùng và cũng là ngôi sao gần Trái Đất nhất, cách chúng ta khoảng 4,25 năm ánh sáng.

2 phút đọc2

Vũ trụ học

Các sao tối có thể đã để lại tiếng vọng dưới dạng sóng hấp dẫn khắp vũ trụ

Các mảng định thời pulsar (PTA) gần đây đã phát hiện một nền sóng hấp dẫn tần số cực thấp lan khắp vũ trụ. Một nghiên cứu năm 2026 cho thấy tín hiệu này có thể không chỉ đến từ các cặp lỗ đen siêu nặng đang hợp nhất, mà còn chứa dấu vết của những "sao tối" khổng lồ từng tồn tại hơn 13 tỷ năm trước. Nếu đúng, các sóng hấp dẫn ngày nay có thể giúp chúng ta nghiên cứu nguồn gốc của những lỗ đen siêu nặng đầu tiên trong vũ trụ.

2 phút đọc4

Hệ Mặt Trời

Sao chổi: nguồn gốc, cấu tạo và số phận

Sao chổi là những thiên thể giàu băng còn sót lại từ giai đoạn Hệ Mặt Trời hình thành cách đây khoảng **4,6 tỷ năm**. Vì hầu như không bị nung nóng hay biến đổi trong phần lớn lịch sử tồn tại, chúng được xem là những "hóa thạch vũ trụ" lưu giữ vật liệu nguyên thủy tạo nên các hành tinh.

3 phút đọc2

Quan sát bầu trời

Cực quang: ánh sáng do chính khí quyển Trái Đất phát ra

Nhiều người nghĩ cực quang là ánh sáng đến trực tiếp từ Mặt Trời. Thực tế, Mặt Trời chỉ cung cấp năng lượng dưới dạng các hạt mang điện. Ánh sáng mà chúng ta nhìn thấy được tạo ra khi các hạt này va chạm với khí quyển Trái Đất ở độ cao khoảng 100 đến 400 km.

2 phút đọc2

Vật lý hiện đại

Sóng hấp dẫn và sóng trọng lực: một chữ khác nhau, hai hiện tượng không liên quan

Trong tiếng Anh, gravitational wave (sóng hấp dẫn) và gravity wave (sóng trọng lực) chỉ khác nhau một chữ nhưng lại là hai hiện tượng hoàn toàn khác nhau. Sóng hấp dẫn là gợn sóng của không–thời gian. Sóng trọng lựclà dao động của nước hoặc không khí dưới tác dụng của trọng lực.

2 phút đọc3

Khí quyển và Thời tiết

Nguyên nhân của mùa: độ nghiêng trục, không phải khoảng cách

Nhiều người cho rằng mùa hè nóng vì Trái Đất ở gần Mặt Trời hơn, còn mùa đông lạnh vì ở xa hơn. Thực tế, điều này không đúng. Một bằng chứng đơn giản là khi Bắc bán cầu đang vào mùa hè thì Nam bán cầu lại đang là mùa đông, dù cả hai cùng cách Mặt Trời một khoảng như nhau.

3 phút đọc1

Quan sát bầu trời

Thang khoảng cách vũ trụ: đo tới sao và thiên hà bằng cách nào

Trong thiên văn học, không có một phương pháp duy nhất để đo mọi khoảng cách trong vũ trụ. Thay vào đó, các nhà khoa học sử dụng một thang khoảng cách vũ trụ, trong đó mỗi phương pháp chỉ hoạt động ở một phạm vi nhất định và được hiệu chuẩn bằng phương pháp ở bậc thấp hơn.

3 phút đọc9

Quan sát bầu trời

Nhật thực và nguyệt thực: hai hiện tượng che khuất không đối xứng

Nhật thực là bóng Mặt Trăng quét lên Trái Đất, nguyệt thực là Mặt Trăng đi vào bóng Trái Đất — khác biệt đó quyết định vùng nhìn thấy, thời gian kéo dài và việc có phải bảo vệ mắt hay không.

3 phút đọc1

Hệ Mặt Trời

Sự ra đời của Hệ Mặt Trời

Tất cả sinh ra từ một đám mây khí bụi sụp đổ cách đây 4,57 tỉ năm. Câu hỏi khó nhất không phải làm sao có hành tinh, mà vì sao Mặt Trời giữ 99,86% khối lượng nhưng chỉ 1% động lượng góc của cả hệ.

6 phút đọc2

Vũ trụ học

Vật chất tối và năng lượng tối: trận chiến "Kéo co" vĩ đại của Vũ trụ

Chúng chỉ giống nhau ở chữ “tối” và ở chỗ chưa ai nhìn thấy. Một thứ kéo vật chất lại, một thứ đẩy không gian ra. Cộng lại chúng chiếm 95% vũ trụ, và ta không biết cả hai là gì.

3 phút đọc3

Quan sát bầu trời

Vì sao chiêm tinh học không phải khoa học

Thiên văn học và chiêm tinh học từng có chung nguồn gốc. Tuy nhiên, khi khoa học hiện đại phát triển dựa trên quan sát và thực nghiệm, hai con đường dần tách nhau. Ngày nay, lý do chính khiến chiêm tinh học không được xem là khoa học không nằm ở tuổi đời hay các chòm sao đã thay đổi vị trí, mà nằm ở khả năng kiểm chứng.

3 phút đọc4