Vì sao đỏ
Bề mặt Sao Hoả phủ bụi giàu oxit sắt — về bản chất là gỉ sét. Lớp bụi mịn này bị gió thổi khắp hành tinh, tạo nên màu sắc đặc trưng nhìn thấy từ Trái Đất bằng mắt thường.
Bằng chứng nước
Các tàu quỹ đạo và robot tự hành đã ghi nhận:
- Mạng lưới thung lũng và châu thổ cổ, rõ nhất ở hố Jezero nơi Perseverance đang hoạt động
- Khoáng vật chỉ hình thành khi có nước như đất sét và sulfat
- Băng nước lộ thiên ở hai cực và băng ngầm ở vĩ độ trung bình
Bức tranh hiện nay: khoảng 3,5–4 tỉ năm trước Sao Hoả ấm và ẩm hơn nhiều.
Nước đã đi đâu
Sao Hoả nhỏ, nên lõi nguội nhanh và từ trường toàn cầu tắt từ sớm. Không còn lá chắn, gió mặt trời bào mòn khí quyển suốt hàng tỉ năm. Sứ mệnh MAVEN đo được quá trình mất khí này vẫn đang tiếp diễn ngày nay.
Áp suất giảm khiến nước lỏng không còn ổn định trên bề mặt: phần thoát vào không gian, phần đóng băng dưới đất.
Địa hình cực đoan
- Olympus Mons — núi lửa cao 22 km, gần gấp ba đỉnh Everest
- Valles Marineris — hệ hẻm vực dài 4.000 km, sâu tới 7 km
- Hai vệ tinh nhỏ Phobos và Deimos, nhiều khả năng là tiểu hành tinh bị bắt giữ
Đọc thêm
Nguồn tham khảo
- [1]Planetary Fact Sheet — NASA NSSDC (2024)
Ảnh: ESA & MPS for OSIRIS Team MPS/UPD/LAM/IAA/RSSD/INTA/UPM/DASP/IDA, CC BY-SA 3.0 IGO — Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 igo.