Mục lục
Đồng bộ hóa nhịp sinh học của hệ vi sinh
Giống như con người, vi khuẩn đường ruột cũng có nhịp sinh học riêng.
Khi ăn uống kéo dài suốt ngày và thường xuyên ăn vặt, môi trường trong ruột gần như luôn ở trạng thái "đang được cho ăn". Ngược lại, giai đoạn nhịn ăn tạo ra các khoảng nghỉ rõ ràng, giúp thiết lập lại chu kỳ hoạt động tự nhiên của hệ vi sinh.
Một số nghiên cứu cho thấy việc đồng bộ này có liên quan đến:
- Cải thiện chuyển hóa năng lượng.
- Giảm viêm mức thấp kéo dài.
- Tăng tính đa dạng của hệ vi sinh.
Tăng một số vi khuẩn có lợi
Trong thời gian nhịn ăn kéo dài, một số nhóm vi khuẩn có khả năng sử dụng lớp chất nhầy bảo vệ ruột làm nguồn dinh dưỡng sẽ phát triển mạnh hơn.
Loài được nghiên cứu nhiều nhất là:
Akkermansia muciniphila
Loài vi khuẩn này có liên quan đến:
- Hàng rào niêm mạc ruột khỏe mạnh.
- Chuyển hóa đường và chất béo tốt hơn.
- Giảm nguy cơ béo phì và hội chứng chuyển hóa.
Ngoài ra, một số vi khuẩn tạo axit béo chuỗi ngắn (SCFA) như butyrate cũng được ghi nhận có xu hướng tăng lên khi chế độ ăn phù hợp.
Kích hoạt cơ chế "quét dọn" của ruột
Khi không có thức ăn mới đi xuống đường tiêu hóa trong vài giờ, ruột non xuất hiện các đợt co bóp mạnh gọi là:
Migrating Motor Complex (MMC)
Có thể hình dung MMC như một "chế độ vệ sinh" của đường tiêu hóa:
- Đẩy cặn thức ăn còn sót lại xuống ruột già.
- Hạn chế sự tích tụ vi khuẩn tại ruột non.
- Được cho là có thể liên quan đến việc giảm đầy hơi và chướng bụng ở một số người.
Ảnh hưởng đến cảm giác đói và thèm ăn
Hệ vi sinh đường ruột có liên hệ với nhiều hormone điều hòa ăn uống như:
- Ghrelin (hormone đói).
- Leptin (hormone no).
- GLP-1.
- PYY.
Khi chế độ ăn ổn định hơn và lượng đường đơn giảm, một số người nhận thấy:
- Giảm cảm giác thèm đồ ngọt.
- Ít ăn vặt hơn.
- Cảm giác đói ổn định hơn.
Tuy nhiên, điều này không xảy ra giống nhau ở tất cả mọi người.
Ai không nên nhịn ăn gián đoạn
Nhịn ăn gián đoạn không phù hợp với tất cả mọi người. Các hướng dẫn hiện hành khuyến cáo không áp dụng cho phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú và cho trẻ em, do chưa đủ dữ liệu an toàn. Người có tiền sử rối loạn ăn uống, tiền sử hạ đường huyết nặng, hoặc người cao tuổi có nguy cơ thiểu cơ cần cân nhắc thận trọng. Người đái tháo đường đang dùng thuốc ảnh hưởng đường huyết chỉ nên nhịn ăn gián đoạn dưới giám sát y tế. Bài viết này mô tả nghiên cứu, không phải lời khuyên điều trị.
Kết luận
🦠 Hệ vi sinh đường ruột không phải là "bộ não bí mật" kiểm soát con người, nhưng nó là một hệ sinh thái khổng lồ có ảnh hưởng thực sự đến tiêu hóa, miễn dịch và chuyển hóa. Nhịn ăn gián đoạn có thể làm thay đổi môi trường sống của các vi sinh vật này, từ đó tác động đến sức khỏe đường ruột và một số chức năng sinh lý khác. Tuy nhiên, đây vẫn là lĩnh vực mà khoa học đang tiếp tục khám phá, và cần phân biệt rõ giữa những gì đã được chứng minh và những giả thuyết còn đang kiểm chứng.
Đọc thêm
Ảnh: Sasun Bughdaryan - Unsplash
